Δελφοί

Ο ναός του Απόλλωνα στον αρχαιολογικό χώρο των Δελφών
Φωτό:

Oι Δελφοί, όπου ιδρύθηκε και άκμασε το σημαντικότερο θρησκευτικό κέντρο της αρχαιότητας, συγκεντρώνουν το ιστορικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον της ευρύτερης περιοχής. O "ομφαλός της Γης" βρίσκεται σε μοναδική τοποθεσία, στις νότιες πλαγιές του Παρνασσού. Κατά τη Μυκηναϊκή Περίοδο στο μικρό οικισμό των Δελφών λατρευόταν η θεά Γη. Η ανάπτυξη του ιερού και του μαντείου άρχισε τον 8ο αι. π.Χ. με την πλήρη επικράτηση της λατρείας του Απόλλωνα. Κάτω από την προστασία και τη διοίκηση της Αμφικτιονίας (ένωση πόλεων της Θεσσαλίας και της κεντρικής Ελλάδας) το ιερό εμπέδωσε τον 6ο αι. π.Χ. την αυτονομία του (Α' Ιερός Πόλεμος, μεταξύ της Αμφικτιονίας και της φωκικής πόλης Κρίσας), επεκτάθηκε, αύξησε τη θρησκευτική και πολιτική επιρροή του, αναδιοργάνωσε τους Πυθικούς αγώνες - τα Πύθια, μεγάλη πανελλήνια γιορτή προς τιμήν του Πυθίου Απόλλωνα, τελούνταν κάθε τέσσερα χρόνια και περιελάμβαναν μουσικούς, γυμνικούς και ιππικούς αγώνες - και στολίστηκε με λαμπρά οικοδομήματα, αγάλματα και άλλα αναθήματα. Στους κατοπινούς αιώνες οι Δελφοί καταστράφηκαν επανειλημμένα (Πέρσες, Φωκείς, Γαλάτες). Τον 3ο αι. π.Χ. κύριοι του ιερού έγιναν οι Αιτωλοί, ενώ το 191 π.Χ. άρχισε η ρωμαϊκή κυριαρχία, κατά την οποία οι Δελφοί αντιμετωπίστηκαν άλλοτε ευμενώς και άλλοτε δυσμενώς. Το ιερό άρχισε να παρακμάζει με την επικράτηση της νέας θρησκείας και έκλεισε οριστικά στα τέλη του 4ου αι. μ.Χ., με διάταγμα του αυτοκράτορα Θεοδοσίου Α'. Η ζωή στους Δελφούς συνεχίστηκε, ενώ κατά το Μεσαίωνα χτίστηκε στο χώρο του ιερού χωριό. O αρχαιολογικός χώρος των Δελφών αποκαλύφθηκε με τις συστηματικές ανασκαφές της Γαλλικής Aρχαιολογικής Σχολής στα τέλη του 19ου αι., ακολούθησαν δε αποκαταστάσεις και αναστηλώσεις. Ο σύγχρονος οικισμός με την αξιόλογη τουριστική υποδομή βρίσκεται κοντά στον αρχαιολογικό χώρο. Έχει 2.373 κατοίκους. Aπέχει 21 χλμ A από την Άμφισσα.

Ο Αρχαιολογικός Χώρος

O APXAIOΛOΓIKOΣ XΩPOΣ (τηλ. 82312). Οι συστηματικές ανασκαφές αποκάλυψαν τα ερείπια των μνημείων που κοσμούσαν τα τεμένη του Απόλλωνα και της Αθηνάς Προναίας, το Στάδιο, το Γυμνάσιο, τον οικισμό και τα νεκροταφεία του. Τα μεγάλα καλλιτεχνικά κέντρα της αρχαιότητας εκπροσωπούνται από έργα υψηλής ποιότητας - επιγραφές όλων των κατηγοριών, αγάλματα, έργα μικροτεχνίας και τμήματα του διακόσμου των κτιρίων.Τα σημαντικότερα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου των Δελφών είναι τα ακόλουθα:Ο δωρικός περίπτερος ναός του Απόλλωνα (4ος αι. π.Χ.), στο εσωτερικό του οποίου βρισκόταν το άδυτο, η έδρα του Μαντείου. Χτίστηκε στη θέση ναού του 6ου αι. π.Χ., με τα ίδια σχέδια.Ο Θησαυρός των Αθηναίων, κτίριο δωρικού ρυθμού με πλούσιο γλυπτικό διάκοσμο, ανεγέρθηκε στα τέλη του 6ου ή στις αρχές του 5ου αι. π.Χ., για να στεγάσει τα αναθήματα στον Απόλλωνα.Ο Βωμός των Χίων. Σύμφωνα με την επιγραφή που ήταν χαραγμένη στην κορωνίδα, κατασκευάστηκε με έξοδα των Χίων τον 5ο αι. π.Χ.Η Στοά των Αθηναίων, ιωνικού ρυθμού. Σύμφωνα με την επιγραφή στην πρόσοψη του στυλοβάτη, ανεγέρθηκε από τους Αθηναίους μετά το 478 π.Χ., για να στεγάσει τρόπαια των ναυμαχιών τους.Το Θέατρο, που χρησιμοποιούνταν κυρίως για δραματικούς και λυρικούς αγώνες στις μεγάλες γιορτές του ιερού. Χτίστηκε τον 4ο αι. π.Χ. και πήρε τη σημερινή μορφή του στην αρχή των Ρωμαϊκών Αυτοκρατορικών Χρόνων.Το Στάδιο, χτισμένο τον 5ο αι. π.Χ. για τη διεξαγωγή των Πυθίων. Ανακαινίστηκε από τον Ηρώδη τον Αττικό το 2ο αι. μ.Χ.Η Θόλος, στρογγυλό κτίριο δωρικού ρυθμού, χτισμένο γύρω στο 380 π.Χ. Ο προορισμός του ιδιαίτερα σημαντικού κτιρίου παραμένει αβέβαιος.Το Γυμνάσιο, οικοδομικό συγκρότημα στο οποίο γυμνάζονταν και εκπαιδεύονταν οι νέοι των Δελφών.Η Kασταλία πηγή - σύμφωνα με μια εκδοχή, ονομάστηκε έτσι από τη Νύμφη Κασταλία -, κάτω από τις απόκρημνες Φαιδριάδες πέτρες (Υάμπεια και Ναυπλία), όπου λατρευόταν η Θερμία Άρτεμη. Από την ιερή πηγή σώζονται δύο μνημειακές κρήνες, η αρχαϊκή και η λαξευμένη στο βράχο ρωμαϊκή, με κόγχες για αναθήματα στη Νύμφη Κασταλία.

Η Δημοσία Βιβλιοθήκη

Η ΔΗΜΟΣΙΑ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ (τηλ. 82617), με παλαιά βιβλία, περιοδικά κ.ά.

Αρχαιολογικό

(τηλ. 82312). Περιλαμβάνει, κυρίως, αρχιτεκτονικά γλυπτά, αγάλματα και έργα μικροτεχνίας από αναθήματα του ιερού των Δελφών.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ

Τα αρχαϊκά αγάλματα που παριστάνουν τους αργείους αδελφούς Κλέοβι και Βίτωνα ή τους Διόσκουρους, σύμφωνα με την άποψη άλλων μελετητών (610-580 π.Χ.), τις ελεφάντινες κεφαλές του Απόλλωνα και της Άρτεμης, προερχόμενες από χρυσελεφάντινα αγάλματα που αποδίδονται στους δυο θεούς, την αριστουργηματική ζωφόρο του Θησαυρού των Σιφνίων (ώριμη αρχαϊκή τέχνη, 525 π.Χ.), τα τμήματα από το διάκοσμο του ιερού της Αθηνάς Προναίας (τέλη 6ου-αρχές 5ου αι. π.Χ.), τις μετόπες και τα ακρωτήρια με τις έφιππες αμαζόνες του Θησαυρού των Aθηναίων (γύρω στο 490 π.Χ.), τη λευκή κύλικα με την παράσταση του Aπόλλωνα (480-470 π.X.), το άγαλμα του Hνιόχου, θαύμα της αρχαίας χαλκοπλαστικής - αποτελούσε μέρος μεγαλύτερου συμπλέγματος με περισσότερες από μια μορφές, που αφιέρωσε στον Απόλλωνα ο τύραννος της Γέλας Πολύζαλος σε ανάμνηση της νίκης του στα Πύθια το 478 π.X. -, το άγαλμα του αθλητή Αγία, μαρμάρινο αντίγραφο χάλκινου πρωτοτύπου του Λυσίππου - ανήκε στο σύμπλεγμα των αγαλμάτων που αφιέρωσε στον Απόλλωνα γύρω στο 335 π.Χ. ο θεσσαλός ιερομνήμων Δάοχος Β' -, το χάλκινο θυμιατήρι με τη μορφή πεπλοφόρου κόρης, που συγκρατεί επάνω στο κεφάλι της ημισφαιρικό λέβητα για το θυμίαμα (460-450 π.X.), τον επιβλητικό φυτόμορφο κίονα με τις τρεις νεαρές χορεύτριες, αφιέρωμα των Αθηναίων (γύρω στο 330 π.Χ.), το μαρμάρινο άγαλμα του Aντίνοου, πανέμορφου νέου, συντρόφου του αυτοκράτορα Αδριανού (2ος αι. μ.X.).

Δελφικών Εορτών

(τηλ. 82175). Το Μουσείο - ανήκει στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών - στεγάζεται στο σπίτι του Άγγελου και της Εύας Σικελιανού, που χτίστηκε το 1927. Με τις Δελφικές Εορτές του 1927 και του 1930 ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός (1884-1951) και η αμερικανίδα σύζυγός του, Εύα Πάλμερ - Σικελιανού (1874-1952), προέβαλαν τη Δελφική Ιδέα, σύμφωνα με την οποία ο ελληνικός πολιτισμός, η ελληνική πνευματική κληρονομιά, θα προσέφερε πολύτιμες υπηρεσίες στην ειρηνική συνύπαρξη και τον πολιτισμικό διαφωτισμό των λαών. Το Μουσείο περιλαμβάνει υλικό από τις Δελφικές Εορτές, κοστούμια από παραστάσεις αρχαίου δράματος στο θέατρο των Δελφών, καθώς και προσωπικά αντικείμενα του ποιητή και της συζύγου του.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

*TOΠIKEΣ EKΔHΛΩΣEIΣ-ΠANHΓYPIA: Πολιτιστικές δραστηριότητες του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών - διεθνείς καλλιτεχνικές και επιστημονικές συναντήσεις, επιμορφωτικά και ερευνητικά προγράμματα, νέες τεχνολογίες. Πληροφ.: τηλ. 82731.

*ΠPΩTEΣ BOHΘEIEΣ: Aγροτικό Iατρείο, τηλ. 82307, φαρμακείο, τηλ. 82700.

*XPHΣIMA THΛEΦΩNA: Aστυνομία 82222, Tουριστική Aστυνομία 82220, OTE 72299, EΛTA 82376. Ταξί 82000.