Σε κοντινή απόσταση απότην πόλη των Ιωαννίνων, παραδοσιακοί και ιστορικοί οικισμοί, μνημεία της φύσης και του πολιτισμού αλλά και βραβευμένα οινοποιεία αποτελούν στάσεις μιας απολαυστικής εκδρομής.
• Οι Λιγκιάδες είναι ένα χωριό σκαρφαλωμένο στις πλαγιές του όρους Μιτσικέλι με εκπληκτική θέα στην πόλη και τη Λίμνη των Ιωαννίνων. Μαρτυρικό χωριό, στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου καταστράφηκε πλήρως και ξαναχτίστηκε κάποια χρόνια αργότερα στην ίδια θέση. Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται και η μονή Ντουραχάνης (dourachani.gr), αφιερωμένη στην Κοίμηση της Θεοτόκου. Σύμφωνα με την παράδοση, ο μπέης της Ρούμελης, Ντουραχάν Μπεηλέρ, πέρασε ένα βράδυ μαζί με τους άντρες του πάνω στην παγωμένη Παμβώτιδα, πιστεύοντας ότι είναι πεδιάδα. Καθώς δεν έπαθαν το παραμικρό, θεώρησαν ότι πρόκειται για θαύμα της Παναγίας και ίδρυσαν ένα μοναστήρι προς τιμήν της.
• Το Μπιζάνι βρίσκεται σε στρατηγικής σημασίας σημείο της Ηπείρου, κοντά στον λόφο όπου έλαβαν χώρα σκληρές συγκρούσεις μεταξύ των ελληνικών και των τουρκικών δυνάμεων κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο, στο πλαίσιο των επιχειρήσεων της Ελλάδας για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων. Στην περιοχή θα βρείτε το Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας (Κέρινων Ομοιωμάτων) Παύλου Βρέλλη (vrellis.gr), όπου παρουσιάζονται, μεταξύ άλλων, ομοιώματα από ηγετικές φυσιογνωμίες της Επανάστασης και του Αγώνα: οι ιδρυτές της Φιλικής Εταιρείας (Νικόλαος Σκουφάς, Αθανάσιος Τσακάλωφ, Εμμανουήλ Ξάνθος), ο Ρήγας, ο καλόγερος Σαμουήλ με τους συντρόφους του στο Κούγκι, το επιτελείο της VIII Μεραρχίας σε σπηλιά του Καλπακίου και οι περήφανες γυναίκες της Πίνδου.
• Η Ζίτσα είναι ένα χωριό χτισμένο σε υψόμετρο 680 μ., που απέχει περίπου 25 χλμ. από την πόλη των Ιωαννίνων. Αμπελουργική περιοχή με ισχυρό brand name, τραβάει τα βλέμματα των απανταχού οινόφιλων, εντός κι εκτός Ελλάδας. Στη ζώνη ΠΟΠ Ζίτσα καλλιεργείται η ποικιλία Ντεμπίνα που δίνει ελαφριά, δροσερά λευκά κρασιά.
• Σε έναν μικρό λόφο του Δρίσκου θα δείτε το μνημείο του Λορέντζου Μαβίλη, του Ελληνοϊσπανού ποιητή, πολιτικού και εθνικού αγωνιστή (1860-1912), που σκοτώθηκε στη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων. Σε κοντινή απόσταση δεσπόζει και το χωριό Δαφνούλα, με φαντασμαγορική θέα στα Γιάννενα.
• Η Βήσσανη είναι ένα όμορφο χωριό του Πωγωνίου, με μεγάλη ιστορία, χτισμένο σε υψόμετρο 750 μ. Έχει μικτή αρχιτεκτονική φυσιογνωμία, με εντυπωσιακά δίπατα ή τρίπατα πέτρινα σπίτια, αλλά και πιο σύγχρονες κατασκευές. Ιδρύθηκε το 14ο αι. και αναπτύχθηκε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας. Απέχει 55 χιλιόμετρα από τα Γιάννενα.
• Ιστορική έδρα του Πωγωνίου, το Δελβινάκι είναι ένα όμορφο ορεινό κεφαλοχώρι, χτισμένο σε υψόμετρο 700 μ. Όπως και σε όλο το Πωγώνι, έτσι και στο Δελβινάκι υπάρχει μεγάλη παράδοση στο πολυφωνικό τραγούδι. Aπέχει 56 χιλιόμετρα από τα Ιωάννινα.
• Παραδοσιακός οικισμός Βλάχων, το Μέτσοβο είναι μια κωμόπολη στο ανατολικό τμήμα της περιφερειακής ενότητας Ιωαννίνων, χτισμένο σε υψόμετρο 1.160 μ. στις πλαγιές της Πίνδου. Τον 15ο αιώνα περιήλθε στους Οθωμανούς και εντάχθηκε στο σαντζάκι των Ιωαννίνων. Το μικρό χωριό σταδιακά αναπτύχθηκε, λόγω της φύλαξης των ορεινών αρτηριών και του ανεφοδιασμού του στρατού των Οθωμανών. Παράλληλα, μια σειρά προνομίων εξασφάλισαν στο Μέτσοβο αυτονομία. Ακολούθησε η αύξηση του πληθυσμού και η καθιέρωση του Μετσόβου ως σπουδαίου βλαχότοπου. Η θέση του –κοντά στο σημείο όπου συναντιούνται η Θεσσαλία, η Μακεδονία και η Ήπειρος– βοήθησε ώστε η πόλη να λειτουργήσει ως εμπορικός κόμβος.
Από το Μέτσοβο κατάγονται εθνικοί ευεργέτες όπως οι Μιχαήλ Τοσίτσας, Ελένη Τοσίτσα, Νικόλαος Στουρνάρας και Γεώργιος Αβέρωφ, όπως και ο πολιτικός και συγγραφέας Ευάγγελος Αβέρωφ-Τοσίτσας. Περάστε από το Λαογραφικό Μουσείο Μετσόβου (metsovomuseum.gr), που φιλοξενείται στο αρχοντικό Τοσίτσα, από την Πινακοθήκη Ε. Αβέρωφ (averoffmuseum. gr), με περισσότερα από 700 έργα Ελλήνων καλλιτεχνών του 19ου και του 20ού αιώνα (Λύτρα, Γύζη, Χατζηκυριάκου-Γκίκα). Γύρω από το Μέτσοβο υπάρχει δίκτυο περιπατητικών μονοπατιών και το Χιονοδρομικό Κέντρο Ανήλιου Μετσόβου (aniliopark.gr).
Μη χάσετε
• Η αρχαία Δωδώνη απέχει 22 χιλιόμετρα από τα Ιωάννινα και είναι ένας από τους σπουδαιότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ηπείρου. Υπήρξε λατρευτικό κέντρο του Δία και της Διώνης και φημισμένο μαντείο, το αρχαιότερο στον ελλαδικό χώρο, που θεωρείται ότι λειτουργούσε από το 2.600 π.Χ Αρχικά το μαντείο ήταν υπαίθριο, με μια βελανιδιά γύρω από την οποία τοποθετούνταν χάλκινοι λέβητες πάνω σε τρίποδες. Οι ήχοι που παρήγαγαν όταν χτυπούσαν μεταξύ τους, σε συνδυασμό με τους ήχους του περιβάλλοντος, από τα φύλλα και τα πουλιά, ήταν οι χρησμοί τους οποίους ερμήνευαν οι ιερείς και οι ιέρειες. Στην πορεία του χρόνου προστέθηκαν ιερές οικίες και ναοί. Σήμερα, ένα από τα ωραιότερα μνημεία της Δωδώνης είναι το αρχαίο θέατρο, που χτίστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ., επί βασιλείας Πύρρου. Είχε χωρητικότητα 18.000 θεατών και ήταν το μεγαλύτερο της εποχής του.
• Στο Μέτσοβο το κρασί και το τυρί έχουν την τιμητική τους. Περάστε από το Τυροκομείο του Ιδρύματος Τοσίτσα (tossizza.wixsite.com), που ξεκίνησε να λειτουργεί το 1958, μετά από πρωτοβουλία του Ευάγγελου Αβέρωφ. Το ίδρυμα διαθέτει έξι τύπους τυριών: Rezzana, Μετσοβόνε, Μετσοβέλα, Γελαδίσιο, Γραβιέρα και Γιδίσιο (Σεβρ). Μάλιστα, τα πρώτα τρία είδη προέκυψαν μετά την παραμονή Μετσοβιτών σε κτηνοτροφικές οικογένειες και τη μαθητεία τους σε παραδοσιακά τυροκομεία της Ιταλίας.
Μην παραλείψετε να επισκεφθείτε και το οινοποιείο Κατώγι Αβέρωφ (katogiaveroff.gr). Η ξενάγηση διαρκεί μισή ώρα και περιλαμβάνει επίσκεψη στα κελάρια, αλλά και βιντεοπροβολές σχετικά με τα στάδια παρασκευής του κρασιού και την ιστορία του οινοποιείου. Μπορείτε, επίσης, να κάνετε κράτηση για γευστικές δοκιμές κρασιών. Στο Κατώγι Αβέρωφ παράγονται λευκοί, κόκκινοι, ροζέ οίνοι από ελληνικές και ξένες ποικιλίες, όπως το Ξινόμαυρο και Νεγκόσκα, αλλά και τσίπουρο.
