Επίδαυρος

Αργολίδα Το Μπούρτζι του Ναυπλίου
Φωτό:

Παγκόσμια γνωστός αρχαιολογικός χώρος, μέσα σε δασωμένη περιοχή, κοντά στην κωμόπολη του Λυγουριού, έδρα του Δήμου Ασκληπιείου. Η Επίδαυρος απέχει 29 χλμ A από το Nαύπλιο.

Το Ασκληπιείο

TO ΑΣΚΛΗΠΙΕΙΟ (τηλ. 22009), λαμπρό θεραπευτικό κέντρο κατά την αρχαιότητα. Η λατρεία στο χώρο του πανελλήνιου ιερού ξεκίνησε στα μέσα του 6ου αι. π.Χ., όταν το ορεινό ιερό του Απόλλωνος Μαλεάτα δεν επαρκούσε πλέον για τη δημόσια λατρεία της πόλης-κράτους της Επιδαύρου. Το κύρος και η ακτινοβολία που απέκτησε ο Ασκληπιός ως ο σημαντικότερος θεραπευτής θεός έφεραν στο ιερό τέτοια οικονομική άνθηση, που στους κατοπινούς αιώνες (τον 4ο και τον 3ο αι. π.Χ.) κατέστη δυνατή η υλοποίηση ενός μεγάλου οικοδομικού προγράμματος τόσο για την κάλυψη των λατρευτικών αναγκών (ναός και βωμός του Ασκληπιού, Θόλος, Άβατο κ.ά.) όσο και για δραστηριότητες κοσμικού χαρακτήρα (θέατρο, λουτρά, παλαίστρα κ.ά.). Το ιερό του θεραπευτή θεού Ασκληπιού υπέστη σημαντικές καταστροφές επί Ρωμαιοκρατίας, γνώρισε όμως νέα περίοδο ακμής το 2ο αι. μ.Χ., όταν με χρήματα του πλούσιου ρωμαίου συγκλητικού Αντωνίνου χτίστηκαν νέα κτίρια και επισκευάστηκαν τα παλαιά. Το 1988 το Ασκληπιείο ενεγράφη στον κατάλογο των Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς.Η ανασκαφική έρευνα στο χώρο του Ασκληπιείου ξεκίνησε από τη Γαλλική Επιστημονική Αποστολή της Πελοποννήσου. Όμως, το σύνολο των λειψάνων του Ασκληπιείου αποκάλυψαν οι συστηματικές ανασκαφές της Αρχαιολογικής Εταιρείας, υπό τη διεύθυνση του αρχαιολόγου Παναγιώτη Καββαδία.Τα σημαντικότερα μνημεία του αρχαιολογικού χώρου είναι τα ακόλουθα:Τα Προπύλαια, επιβλητική είσοδος στο ιερό, που κατασκευάστηκε γύρω στο 300 π.Χ.Ο ναός του Aσκληπιού. Ο περίπτερος ναός με τους δωρικούς κίονες οικοδομήθηκε κατά τα έτη 380-375 π.Χ. από τον αρχιτέκτονα Θεόδοτο. Εδώ στεγαζόταν το λαμπρό χρυσελεφάντινο άγαλμα του Aσκληπιού, έργο του παριανού γλύπτη Θρασυμήδη. Από το ναό σώζονται μόνο τα πώρινα θεμέλια και η ασβεστολιθική υποδομή του δαπέδου στο τμήμα της πρόσοψης. Ο ωραίος γλυπτός διάκοσμος του ναού εκτίθεται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Τα γλυπτά των αετωμάτων και τα ακρωτήρια του ναού αποτελούν αντιπροσωπευτικές δημιουργίες της πλαστικής του 4ου αι. π.Χ.Το θέατρο, μνημείο φημισμένο από την αρχαιότητα για τη συμμετρία, την ομορφιά και την ακουστική του. Φέρει την τυπική διάρθρωση του ελληνιστικού θεάτρου (κοίλο - ορχήστρα - σκηνή). Χτίστηκε σε δύο οικοδομικές φάσεις: στην πρώτη (τέλη 4ου αι. π.Χ.) κατασκευάστηκαν η ορχήστρα, το κάτω διάζωμα και το σκηνικό οικοδόμημα της Προελληνιστικής Περιόδου, ενώ στη δεύτερη (μέσα 2ου αι. π.Χ.) το άνω διάζωμα και η σκηνή της Υστεροελληνιστικής Περιόδου. Στο θέατρο φιλοξενούνταν μουσικοί και ωδικοί αγώνες, καθώς και παραστάσεις αρχαίου δράματος.Η Θόλος, περίφημο έργο του αργείου αρχιτέκτονα και γλύπτη Πολυκλείτου. Το κυκλικό περίστυλο οικοδόμημα, που οι επιγραφές ονομάζουν και Θυμέλη, χτίστηκε κατά τα έτη 360-330 π.Χ. Θεωρείται το κέντρο της μυστηριακής χθόνιας λατρείας του Ασκληπιού.Το Άβατο (Εγκοιμητήριο), όπου κατακλίνονταν οι ασθενείς περιμένοντας να εμφανιστεί στον ύπνο τους ο Ασκληπιός, για να τους υποδείξει τον τρόπο της θεραπείας τους.Το στάδιο, 5ου αι. π.Χ., όπου φιλοξενούνταν οι γυμνικοί αγώνες των Ασκληπιείων. Οι θεατές, στην πλειονότητά τους προσκυνητές στο ιερό, στέκονταν όρθιοι τον 5ο αι. π.Χ., ενώ από τα τέλη του 4ου αι. π.Χ. κάθονταν σε εδώλια από ασβεστόλιθο.Το "Γυμνάσιο" (συγκρότημα στο οποίο εξυπηρετούνταν οι αθλητές ή πραγματοποιούνταν τελετουργικά δείπνα κατά τις εορταστικές ημέρες), το ωδείο, ο ναός της Άρτεμης, τα λουτρά (θέρμες) και τα ρωμαϊκά λουτρά.Το Ιερό των Αιγυπτίων - μνημονεύεται από τον Παυσανία -, αφιερωμένο στον Ασκληπιό, την Υγίεια και τον Απόλλωνα (με αυτούς είχαν ταυτιστεί οι αιγύπτιοι Όσιρις, Ίσις και Αρποκράτης). Το τριμερές κτίριο θεωρούνταν παλαιότερα στοά Κότυος ή παλαίστρα.

Τα Λείψανα Ιερού του Απόλλωνος Μαλεάτα

ΤΑ ΛΕΙΨΑΝΑ ΙΕΡΟΥ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΟΣ ΜΑΛΕΑΤΑ, σε πλαγιά του Κυνορτίου όρους. Στα χρόνια της ακμής του Ασκληπιείου το ιερό αυτό ήταν στενότατα συνδεδεμένο μαζί του, διοικητικά, λατρευτικά και λειτουργικά. Το δίδυμο με το Ασληπιείο ιερό του Απόλλωνα (πατέρα του Ασκληπιού) καταστράφηκε τον 1ο αι. π.X. Στα σημαντικότερα μνημεία του χώρου συγκαταλέγονται μεγάλος και ψηλός αναλημματικός τοίχος των αρχών του 3ου αι. π.Χ., λείψανα οικιών προϊστορικού οικισμού (3η-2η χιλιετία π.Χ.), ερείπια κλασικού ναού του Απόλλωνα (χτίστηκε λίγο πριν από το ναό του Ασκληπιού και είχε ανάλογο πλαστικό διάκοσμο), λείψανα ιερών οικοδομημάτων της Μυκηναϊκής Περιόδου και αρχαϊκού ναού (μέσα 6ου αι. π.Χ.), κάτω από τα θεμέλια του κλασικού ναού, λείψανα μνημειώδους βωμού του Απόλλωνα, άνδηρο θυσιών των Μυκηναϊκών και των Ρωμαϊκών Χρόνων, υπαίθριο τέμενος των Mουσών, πρόπυλο και σύνθετο οικοδόμημα (τοξωτή είσοδος με κρήνη, εσωτερική αυλή, λουτρό και μεγάλη τοξωτή δεξαμενή) των Ρωμαϊκών Χρόνων.

Αρχαιολογικό

(τηλ. 22009). Οικοδομήθηκε κατά τα έτη 1902-1909 από τον ανασκαφέα του Ασκληπιείου Παναγιώτη Καββαδία. Στις αίθουσές του εκτίθενται οικοδομικές επιγραφές, επιγραφές ταμάτων και ιεροί ύμνοι, ελληνικά και ρωμαϊκά αναθηματικά γλυπτά, αναθηματικές και τιμητικές επιγραφές, αρχιτεκτονικά μέλη μνημείων του Aσκληπιείου, αποκαταστάσεις αρχιτεκτονικών μελών του Προπύλου και των ναών του Ασκληπιού και της Άρτεμης, αετωματικά γλυπτά.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΕΙΤΕ

Το κορινθιακό κιονόκρανο, πρότυπο ίσως των κιονοκράνων της εσωτερικής κιονοστοιχίας της Θόλου που σχεδίασε ο Πολύκλειτος ο νεότερος, τους θριγκούς των ναών του Ασκληπιού και της Άρτεμης (4ος αι. π.Χ.), την πλάγια όψη του Προπύλου (300 π.Χ.), το μαρμάρινο ακέφαλο άγαλμα, πιθανώς της θεάς Υγιείας (Ελληνιστική Περίοδος), το τμήμα αναθηματικού αναγλύφου με μορφή βωμού (τέλος 4ου-αρχές 3ου αι. π.Χ.), το ανθέμιο της Θόλου (360-330 π.Χ.), τα χάλκινα ιατρικά εργαλεία, το αγαλμάτιο παιδιού, ανάθημα πιθανότατα των γονέων του στο θεό για τη σωτηρία του.

Επιδαυρίων

Το Μουσείο λειτουργεί κάθε χρόνο παράλληλα με τις παραστάσεις αρχαίου δράματος. Μέσα από τα εκθέματα - κοστούμια, μακέτες, μάσκες, φωτογραφικό υλικό, θεατρικά αντικείμενα και οπτικοακουστικά ντοκουμέντα - προβάλλεται η ιστορία του θεσμού των "Επιδαυρίων".

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

*TOΠIKEΣ EKΔHΛΩΣEIΣ-ΠANHΓYPIA: Tο "Φεστιβάλ Eπιδαύρου" στο Αρχαίο Θέατρο - παραστάσεις αρχαίου δράματος τους καλοκαιρινούς μήνες. Πληροφ.: Ελληνικό Φεστιβάλ Α.Ε., τηλ. (210) 9282900, (27530) 22026.

*XPHΣIMA THΛEΦΩNA: Aρχαιολογικός χώρος 41249.