Η λεκάνη των Πρεσπών σχηματίστηκε από τεκτονικές υφέσεις, πιθανότατα πριν από 1-70 εκατομμύρια χρόνια. Αρχικά ήταν μία λίμνη, όμως κάποια στιγμή δημιουργήθηκε μία γλώσσα άμμου που τη χώρισε σε δύο υδάτινες κοιλότητες. Οι δίδυμες λίμνες συμβολίζουν τα σύνορα της Ελλάδας με την Αλβανία και τη Βόρεια Μακεδονία και είναι ένα υγροτοπικό σύμπλεγμα με μαγική φύση και σπουδαία βυζαντινή κληρονομιά. Η σπουδαιότητά του αναδεικνύεται ή υποβαθμίζεται ανάλογα με τις πολιτικές συγκυρίες, μια και η θέση του ήταν ανέκαθεν στρατηγικής σημασίας.
Η Μεγάλη Πρέσπα βρίσκεται σε υψόμετρο 852 μ. και την μοιράζονται η Ελλάδα, η Βόρεια Μακεδονία και η Αλβανία. Έχει έκταση 272 τ. χλμ. (εκ των οποίων λιγότερα από 40 ανήκουν στην Ελλάδα), ανώτατο βάθος 50 μέτρα, θεωρείται ολιγοτροφική και σπάνια παγώνει. Η Μικρή Πρέσπα, με έκταση περίπου 47 τ.χλμ., ανήκει κατά κύριο λόγο στην Ελλάδα, με ένα μικρό κομμάτι της να βρίσκεται στην αλβανική επικράτεια, που όμως, λόγω της καθόδου της στάθμης του νερού, έχει σχεδόν εξαλειφθεί. Μεσοτροφική λίμνη, με καλαμιώνες και μικρότερο βάθος, παγώνει πιο εύκολα από τη δίδυμη αδελφή της.
Δεκάδες είδη θηλαστικών, εκατοντάδες είδη πτηνοπανίδας (όπως οι ροδοπελεκάνοι και οι σπάνιοι αργυροπελεκάνοι), αμφίβια, ερπετά και ψάρια βρίσκουν καταφύγιο στις ακριτικές λίμνες της Φλώρινας. Η χλωρίδα των Πρεσπών είναι πλούσια και σημαντική, με υπεραιωνόβια βουνοκυπάρισσα. Στις αρχές του 2000 ανακηρύχθηκε ως η πρώτη διακρατική προστατευόμενη περιοχή στη Νοτιοανατολική Ευρώπη (Πάρκο Πρεσπών). Προστατεύεται από τη Συνθήκη Ραμσάρ, ως ένας από τους Ελληνικούς Υγρότοπους Διεθνούς Σημασίας.
Λόγω της γεωμορφολογίας τους, με τις μικρές σπηλιές, οι Πρέσπες αποτέλεσαν κέντρο βυζαντινού ασκητισμού-μοναχισμού. Ο Άγιος Αχίλλειος, η νησίδα της Μικρής Πρέσπας, σε αβαθή και ελώδη θέση, είναι ένα από τα ελάχιστα κατοικημένα νησιά ελληνικής λίμνης, που με μια πλωτή γέφυρα συνδέεται με την απέναντι όχθη. Το όνομά του προέρχεται από τον επίσκοπο Λαρίσης, Άγιο Αχίλλιο τον Καππαδόκη.
Στον απομακρυσμένο αυτό τόπο βρίσκεται η βασιλική του Αγίου Αχιλλείου, ένας ερειπωμένος βυζαντινός ναός του 10ου-11ου αιώνα, που οικοδομήθηκε στο σημείο παλαιοχριστιανικού ναού του 6ου αιώνα. Στις ακτές της Μεγάλης Πρέσπας θα βρείτε τους Ψαράδες, έναν ορεινό παραδοσιακό οικισμό με λίγους κατοίκους, κατά κύριο λόγο ψαράδες, κτηνοτρόφους, καλλιεργητές φασολιών ή ανθρώπους που ασχολούνται με τον τουρισμό. Σε κοντινή απόσταση από τις λίμνες, στο χωριό Καλλιθέα, λειτουργεί το μουσείο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-ΔΣΕ για την περίοδο της τριπλής κατοχής (ιταλική, γερμανική, βουλγαρική) και του εμφυλίου πολέμου.
Δραστηριότητες
Ενοικίαση ποδηλάτων, μοτοποδηλάτων και buggy, πεζοπορία στα μονοπάτια των Πρεσπών.
