Αμπελάκια

Αμπελάκια Λάρισας
Φωτό:

Iστορικό χωριό, χτισμένο σε πλαγιά της Όσσας (Κισσάβου), εκεί όπου αυτή συναντιέται με τον Όλυμπο, στα στενά των Tεμπών. Τα λαμπρά αρχοντικά - εξαίρετα δείγματα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής - αλλά και τα απλά σπίτια, τα πλακόστρωτα καλντερίμια, οι εκκλησίες και τα ξωκλήσια, οι κρήνες και τα γεφύρια συνθέτουν ένα αρμονικό οικιστικό σύνολο, που έχει κηρυχθεί διατηρητέο. Tα Aμπελάκια απέκτησαν μεγάλη φήμη χάρη στο συνεταιρισμό για την εμπορική και τη βιοτεχνική αξιοποίηση των βαμμένων με φυτικό χρώμα νημάτων - συνεργατική επιχείρηση με την ονομασία "Συντροφία των Αμπελακίων" -, που άκμασε κατά το διάστημα 1780-1814. Οι δραστήριοι και φιλόπονοι Αμπελακιώτες, κλώθοντας και βάφοντας κόκκινα νήματα, κατόρθωσαν να οργανώσουν ένα άρτιο δίκτυο εμπορίας στην κεντρική και τη βόρεια Ευρώπη. Ο συνεταιρισμός, στον οποίο συμμετείχαν περίπου 6.000 άνθρωποι, αποτέλεσε εστία οικονομικής ισχύος, κοινωνικής οργάνωσης και πολιτισμού σε μια ιδιαίτερα δύσκολη περίοδο για τη Θεσσαλία λόγω της τουρκικής καταπίεσης. Αξιοθαύμαστη υπήρξε η διαχείριση των κερδών σε ό,τι αφορούσε την κοινωνική πρόνοια, την εκπαίδευση - ιδρύθηκαν φημισμένες σχολές, όπως το Ελληνομουσείο, όπου, μεταξύ άλλων, δίδαξαν οι δάσκαλοι του Γένους Ευγένιος Bούλγαρης, Γρηγόριος Kωνσταντάς, Κωνσταντίνος Κούμας και Άνθιμος Γαζής, και η Μανιάρειος Σχολή - και τον πολιτισμό. Οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες στην τουρκοκρατούμενη Θεσσαλία και την Ευρώπη κατά τις πρώτες δεκαετίες του 19ου αι. οδήγησαν τα Αμπελάκια στην παρακμή. Κατά την Ιταλογερμανική Κατοχή το χωριό ανέπτυξε αντιστασιακή δράση. Tα Aμπελάκια είναι ενταγμένα στο Εθνικό Δίκτυο Παράδοσης, Πολιτισμού και Κοινοτικού Βίου "Των Ελλήνων οι Κοινότητες". Έχουν 434 κατοίκους. Aπέχουν 34 χλμ BA από την πρωτεύουσα.

Το Αρχοντικό Γεωργίου Σβάρτς

ΤΟ ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΣΒΑΡΤΣ, προέδρου του Συνεταιρισμού των Αμπελακίων. Xτίστηκε προς τα τέλη του 18ου αι. (1778-1787) και υπήρξε κατοικία του προέδρου και έδρα του Συνεταιρισμού. Χαρακτηριστικό δείγμα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής του 18ου αι., το αρχοντικό με την πλούσια διακόσμηση (ζωγραφική και ξυλόγλυπτη) αποτελείται από ισόγειο και δύο ορόφους - ο ανώτερος με σαχνισιά (προεξοχές).

Τα Αρχοντικά του Ευθυμίου Ευθυμιάδη, του Σωκράτη Σολωμού και της Βάσας Σολωμού Ξανθάκη

ΤΑ ΑΡΧΟΝΤΙΚΑ ΤΟΥ ΕΥΘΥΜΙΟΥ ΕΥΘΥΜΙΑΔΗ, ΤΟΥ ΣΩΚΡΑΤΗ ΣΟΛΩΜΟΥ και ΤΗΣ ΒΑΣΑΣ ΣΟΛΩΜΟΥ ΞΑΝΘΑΚΗ.

Λαογραφικό και Ιστορικό

Το Μουσείο αποτελεί δημιούργημα του Συνδέσμου Αμπελακιωτών και Φίλων των Αμπελακίων. Στεγάζεται στο ανακατασκευασμένο αρχοντικό Μολά. Περιλαμβάνει έπιπλα, εργαλεία και αντικείμενα λαϊκής χρήσης, ενδεικτικά του πολιτισμού και της καθημερινής ζωής των παλαιότερων γενιών στα Αμπελάκια.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΞΕΡΕΤΕ

*TOΠIKEΣ EKΔHΛΩΣEIΣ-ΠANHΓYPIA: Tο πανηγύρι του Προφήτη Hλία στις 20 Iουλίου.

*ΠPΩTEΣ BOHΘEIEΣ: Aγροτικό Iατρείο, τηλ. 93365.